Nước Úc

Walter Mason và ‘Điểm đến Sài Gòn’

18/03/2010 - 14:44 Michaela Kalowski

Từng là một người chuyên bán sách, Walter Mason nay trở thành tác giả của chính một quyển sách mang tên ‘Destination Saigon’. Tác phẩm này vừa là sách hướng dẫn, nhật ký, kỷ niệm và là cả một bức thư tình của anh dành cho quê hương thứ hai, Việt Nam.

Walter Mason (Ann Arnold)

1994, lần đầu tiên Walter Mason tới Việt Nam. Sau chuyến đi đó, đã có rất nhiều những chuyến đi khác, để rồi 16 năm sau, người con của vùng đồng quê Queensland đã tìm thấy tình yêu của mình ở một đất nước xa lạ, đã coi đất nước xa lạ đó như là quê hương thứ hai của mình. Ở đó, chàng trai nước Úc được gọi bằng biệt danh ngộ nghĩnh ‘anh béo’. Tình yêu và những chuyến đi cùng bao ấn tượng, khám phá đã được Mason kết tinh thành những dòng chữ, những tâm sự trong cuốn sách vừa được ra mắt công chúng Úc – ‘Destination Saigon’ (Điểm đến Sài Gòn).

Cuốn sách đã được báo chí Úc đánh giá cao với mỗi chương có thể coi như một bút kí văn học ngắn với những trải nghiệm và các câu chuyện thú vị. Dưới đây là một phần cuộc trao đổi giữa Walter Mason với phóng viên Michaela Kalowski của Hãng Truyền thông Quốc gia Úc về cuốn sách của mình.

PV: Đọc cuốn sách có cảm giác như Việt Nam đã trở thành quê hương thứ hai của anh. Lần đầu tiên anh đến Việt Nam là khi nào?

Walter Mason: "Đúng vậy, tôi tới đó lần đầu năm 1994, khi mà có rất ít người nước ngoài tới đó, cũng rất khó khăn để đi du lịch đến đây. Chuyến đi đó cũng là lần đầu tiên tôi du lịch nước ngoài, chuyến đi xa đầu tiên của một chàng trai xứ đồng quê còn bỡ ngỡ với mọi thứ."

PV: Và cuốn sách có kể lại là ba ngày đầu tiên ở đó anh đã ở lì trong phòng và khóc.

Walter Mason: "Phải vậy. Một trong những điều đầu tiên xảy ra với tôi là khi đến cửa nhà của bạn tôi thì tôi bị đẩy ra giữa phố bởi cả một ‘binh đoàn’ những người ăn mày bao vây xin xỏ. Tôi chưa bao giờ gặp những người ăn mày. Đó là cả một trời khác biệt mà tôi chưa từng phải đối diện hay giải quyết trước đây. Tôi không biết phải làm gì khi đối diện với sự đói nghèo, những ánh mắt nhìn tôi và sự cầu xin của họ. Điều đó khiến tôi sợ hãi và chỉ muốn về nhà."

PV: Đây là một kiểu sốc văn hóa điển hình phải không? Thời điểm anh nói có phải là lúc mà Việt Nam chưa mở cửa và đối với những người Việt Nam khi đó, một người nước ngoài như anh cũng hết sức xa lạ?

Walter Mason: "Thời điểm chúng tôi ở Việt Nam khi đó cũng là lúc mà Bill Clinton quyết định bỏ cấm vận đối với Việt Nam. Đó là một thời điểm rất đặc biệt và nó được kỷ niệm bằng một sự kiện mà tôi cảm thấy khá châm biếm. Pepsi bắt đầu xuất hiện tại thị trường Việt Nam đúng vào những ngày đầu bỏ cấm vận và họ phát những mẫu hàng miễn phí cho người dân. Điều này như là thông điệp: Chào mừng bạn đến với thế giới".

PV: Tuy nhiên, tại sao anh lại chọn Việt Nam, một nơi xa xôi để thực hiện chuyến du lịch đầu tiên của mình?

Walter Mason: "Tôi có một người bạn đời là người Úc gốc Việt. Hiện giờ chúng tôi vẫn sống chung. Anh ấy tới Úc tị nạn năm 1976 và anh ấy rất muốn tôi trở về Việt Nam để tận mắt nhìn thấy quê hương của anh ấy. "

PV: Ấn tượng đầu tiên của anh về Việt Nam là gì sau cú sốc văn hóa ban đầu?

Walter Mason: "Ngay sau cú sốc văn hóa, tôi nhận thấy mình phải lòng đất nước này một cách nhanh chóng. Tôi vốn có quan tâm đặc biệt đối với đạo Phật. Vì vậy tôi yêu cầu được đến thăm một ngôi chùa Phật giáo và ở đó, chúng tôi thấy cả một thế giới khác – một thế giới đã quyến rũ tôi. Tôi cũng thấy những con người, những cuộc đời mà tôi biết rất ít trước đó nhưng lại là cả một trời kì thú với tôi."

PV: Anh không có ý nói riêng những người sống trong những ngôi chùa mà là người dân sống ở cả nông thôn và thành phố cũng như cuộc sống ở đó phải không?

Walter Mason: "Phải vậy, tôi thấy lối sống ấy là một điều không biến đổi nhiều trong xã hội Việt Nam. Hầu hết những người Việt Nam đang sống ở đất nước này đều theo Phật giáo. Thứ tôn giáo này như là một điều gì đó kết nối toàn bộ các phần tử trong các quan hệ xã hội ở đất nước này."

"Sau chuyến đi đầu tiên đó, tôi đã tiếp tục tới Việt Nam nhiều lần tiếp theo. Tôi bắt đầu học tiếng Việt sau khi tôi bị cái thế giới, cái nền văn hóa kì lạ đó quyến rũ và sau khi tôi ngượng ngập bởi những hành xử chưa phù hợp lúc đầu với không gian văn hóa đó. Ngay cả bây giờ, mỗi lần quay lại Việt Nam tôi lại học hỏi được thêm ít nhiều. Đó là một quá trình không bao giờ dứt. Tôi thú vị với cuộc chơi đó, một cuộc chơi mà bạn phải học cách chơi trong không gian văn hóa đó, tôi phải hành động như một diễn viên. Ví dụ tôi cảm thấy thích một số món ăn nhưng tôi biết rằng những người khác muốn tôi nói là ‘Tôi không thích chúng’ và thế là tôi nói dối…"

PV: Vậy liệu việc ở Việt Nam có tạo ra một Walter khác biệt ở anh không?

Walter Mason: "Ở một khía cạnh nào đấy thì điều này là có vì tôi phải đóng một vai khác. Và trong xã hội này mỗi người đều đóng một vai nào đó. Bạn có một số bí mật mà chỉ có bạn và những người bạn của bạn biết được nhưng mặt khác bạn phải đảm nhận một vai trò rất rõ ràng nào đấy. Khi ở Việt Nam tôi là một người hào phóng, giàu có và có thể gần như làm được mọi điều. Bản thân tôi cũng tự cảm thấy tự bị thuyết phục bởi điều này khi ở đó. Tôi cũng nhận thấy nếu như tôi thú nhận sự lười biếng, sự thiếu nỗ lực, thiếu tham vọng thì có thể khiến mọi người thất vọng bởi những hy vọng mà họ mong đợi ở tôi. Ở Việt Nam, tôi là một người tốt hơn, tuyệt vời hơn rất nhiều."

PV: Phải mất bao nhiêu thời gian để anh cảm nhận nơi đó như là nhà của mình?

Walter Mason: " Lần đầu tiên tới Việt Nam tôi đã đi dọc đất nước này với một nhà sư, một nhà sư Úc gốc Việt. Ông ấy đã đưa tôi đã tới những vùng đồng quê cách biệt nhất với bên ngoài… Sau hai tháng để cho ông ấy sắp xếp mọi lịch trình, bỗng dưng tôi nhận ra rằng mình không cần phải làm như vậy nữa, tôi đã hiểu những nguyên tắc và nếu như tôi mời một ai đó đến chơi tôi không phải ngồi hàng giờ trong phòng, tôi được phép đứng dậy và làm mọi việc mà tôi muốn vì tất cả những người khác đều làm như vậy."